Create PDF Recommend Print

อุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวง

อุทยานศิลปะวัฒนธรรมล้านนา เดิมชื่อ ไร่แม่ฟ้าหลวง เพื่อเป็นสถานที่ทำการของมูลนิธิผลผลิตชาวเขาไทย ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ต่อมาในปี พ.ศ. 2522 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินโครงการผู้นำเยาวชนชาวเขา (Hill Tribe Youth Leadership) โดยการนำเยาวชนชาวเขาจากหมู่บ้านห่างไกลคมนาคม มาอยู่รวมกันแบบครอบครัวที่ไร่แม่ฟ้าหลวง มอบทุนพระราชทานเพื่อเล่าเรียน และอบรมเรื่องการอยู่ร่วมกับผู้อื่น พึ่งพาตนเอง รับผิดชอบในการงาน ตรงต่อเวลา และมีความซื่อสัตย์ ที่นี่เองคือ “บ้าน” ใหม่ของเยาวชนชาวเขาไทยผู้มาอยู่ร่วมกันเพื่อเรียนรู้การใช้ชีวิตและฝึกงานตามแนวพระราชดำริ ก่อนจะเติบโตแยกย้ายกันไปประกอบสัมมาชีพตามอัธยาศัย โครงการสิ้นสุดลงเมื่อการศึกษาได้ขยายเข้าไปในพื้นที่ห่างไกล เยาวชนได้มีโอกาสเรียนในโรงเรียนใกล้หมู่บ้าน ไร่แม่ฟ้าหลวงจึงเปลี่ยนเป็น อุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวง สถานที่เก็บรักษางานพุทธศิลป์เก่าแก่ โบราณวัตถุอายุนับศตวรรษ สถาปัตยกรรมล้านนา ศิลปวัตถุรังสรรค์จากไม้สัก และให้ความรู้เกี่ยวกับมรดกล้านนาในปัจจุบัน

บนพื้นที่ 150 ไร่ของอุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวงประกอบด้วยสถานที่ที่น่าสนใจมากมาย อาทิเช่น หอคำ

 

หอคำ

ณ อุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวง เป็นสถาปัตยกรรมล้านนาที่ได้รับแรงบันดาลใจจากวัดปงสนุก อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง รูปทรงอาคารสอบเข้าตามลักษณะเรือนล้านนาโบราณ หลังคาแป้นเกล็ดเป็นแผ่นไม้สัก วางซ้อนเหลื่อมแทนแผ่นกระเบื้อง ลวดลายประดับได้มาจากจังหวัดอุตรดิตถ์ ช่างพื้นบ้านผู้ก่อสร้างจากจังหวัดเชียงรายและแพร่ ช่างแกะสลักจากเชียงใหม่และลำพูน ชาวเชียงรายร่วมใจสร้างหอคำแห่งนี้ถวายเป็นเครื่องไหว้สาแม่ฟ้าหลวง ในโอกาสที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเจริญพระชนมายุ 84 พรรษาเมื่อปีพุทธศักราช 2527

ภายในหอคำคือศูนย์กลางแห่งศรัทธาและความศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่เก็บรวบรวมศิลปวัตถุและงานพุทธศิลป์อายุกว่า 200 ปี เช่น พระพร้าโต้องค์ประธาน มีจารึกว่าสร้างในปี พ.ศ. 2236 โดยฝีมือชาวบ้านซึ่งเพิ่งเข้ามาในพื้นที่ และยังไม่มีเครื่องมือเหมาะสมในการสลักเสลาพระพุทธรูปไม้ จึงใช้เพียงมีดโต้แกะสลักเป็นพระพุทธรูป ที่มีลักษณะแข็งแรง สง่างาม เป็นความงามในเชิงพุทธศิลป์และเป็นสัญลักษณ์ศูนย์รวมจิตใจของผู้ศรัทธา พระพุทธรูปโบราณต่างๆ พุทธศิลป์แบบพม่า ไทใหญ่ ลาว สิบสองปันนา เชียงตุง เมืองยอง และล้านนา เช่น พระพุทธรูปแบบพม่า แกะสลักโดยช่างที่มีความสามารถพิเศษ ทำให้ชายผ้าดูคล้ายโบกไหวได้ และเครื่องไม้อันงดงามวิจิตรที่ใช้ในการพระศาสนา เช่น สัตภัณฑ์ เชิงเทียนไม้แกะสลัก ตุงกระด้าง ตุงหรือธงที่แกะสลักจากไม้ ขันดอก ภาชนะสำหรับใส่ดอกไม้ธูปเทียนบูชาพระ

นอกจากนี้ ยังมีหน้าบันแผ่นไม้ทรงสามเหลี่ยม อยู่ 5 ชิ้น แกะสลักเป็นรูปสัตว์ห้าชนิดสัญลักษณ์นักษัตร ตามปีพระราชสมภพของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม สมเด็จพระบรมราชชนก และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอนันทมหิดล และสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนา

 

ลานพระรูปปั้นแม่ฟ้าหลวง

พระรูปปั้นแม่ฟ้าหลวง เป็นพระรูปสัมฤทธิ์ (บรอนซ์) ขนาดเท่าครึ่งของพระองค์จริง เป็นผลงานของประติมากรหญิง คุณมิเซียม ยิบอินซอย ศิลปินชั้นเยี่ยมสาขาจิตรกรรม (พ.ศ. 2494) คนแรกของประเทศไทย ประดิษฐานบนเนินในสนาม ระหว่างเส้นทางสู่หอคำน้อย พระอิริยาบถประทับนั่งบนก้อนหิน ฉลองพระองค์ชุดตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) ทรงพระมาลา เป็นภาพคุ้นตาราษฎรที่ได้เห็นสมเด็จพระบรมราชชนนีทรงฉลองพระองค์ทะมัดทะแมง ทรงเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ห่างไกลกันดาร เสด็จลงมาจากเฮลิคอปเตอร์ เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ราษฎรพากันขนานพระนาม “แม่ฟ้าหลวง”

 

หอคำน้อย

หอคำน้อย อยู่ทางทิศใต้ของหอคำ เป็นอาคารศิลาแลงหลังคาแป้นเกล็ดไม้สัก เป็นสถานที่เก็บภาพจิตรกรรมฝาผนังเขียนสีฝุ่นบนกระดานไม้สัก จากวัดเวียงต้า อำเภอลอง จังหวัดแพร่

 

หอแก้ว

หอแก้ว เป็นอาคารจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับไม้สัก และนิทรรศการชั่วคราวอื่นๆ ที่หมุนเวียนกันไป ตัวอย่างศิลปะวัตถุไม้สักที่นำมาจัดแสดงในหอแก้วได้แก่ ศาลพระภูมิ วงปีของไม้สักพระพุทธรูป นาคทัณฑ์ หน้าบัน โก่งคิ้ว กาแล ช่อฟ้า หางหงส์-ป้านลม หัวเสา ดาวเพดาน แผงแล หำยนต์ขันดอก ขันแก้วตังสาม ต้นบายศรี อาสนา ตุงกระด้าง หีดธรรม (หีบพระธรรม) ก๊างธรรม เป็นต้น

นอกจากอุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวงจะมีความภาคภูมิใจในฐานะได้มีโอกาสเป็นผู้ดูแลรักษาศิลปะที่มีคุณค่าเหล่านี้ ให้สาธารณชนรุ่นหลังได้ศึกษาและชื่นชมกับศิลปวัฒนธรรมที่งดงามแล้ว ภูมิสถาปัตยศิลป์ของอุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวงที่ได้จัดวางเพื่อให้ผู้มาเยือนได้รื่นรมย์ใจในธรรมชาติ ก็สามารถปรับแปลงเป็นลานพิธีกรรมหรือสถานที่จัดงานเลี้ยงรับรองในโอกาสต่างๆ ได้อย่างงดงามยิ่ง โดยอุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวงได้รับเกียรติให้เป็นสถานที่จัดแสดงงานศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี ละคร งานเลี้ยงรับรอง พิธีต้อนรับอาคันตุกะ ประมุขรัฐ ผู้มีชื่อเสียง และประกอบพิธีกรรมพื้นเมืองมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานไหว้สาแม่ฟ้าหลวง ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ชาวเชียงรายและผู้เคยได้รับพระเมตตาจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ร่วมใจจัดถวายเพื่อน้อมคารวะแด่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

เว็บไซต์อุทยานศิลปะวัฒนธรรมแม่ฟ้าหลวง : Click Here

 

ติดต่อเรา : คลิ๊กที่นี่